Wzory pism dla każdego

Wierzytelności i zobowiązania stanowią nierozerwalną parę. Ktoś ma prawo żądania czegoś, a ktoś inny jest zobowiązany do spełnienia tego żądania. Pani wierzytelność i pan dług są złączeni nierozerwalnym węzłem, prawie jak "małżeńskim". W Kodeksie cywilnym art. 509 - 518.

Kłopot jednak powstaje, jeśli ten, który jest zobowiązany do spełnienia określonego żądania z takiego czy innego powody nie chce tego uczynić.

Cesja wierzytelności sprowadza się do przeniesienia prawa do żądania z jednego wierzyciela na innego. Czyli ten, który był uprawniony do żądania przenosi swoje prawo żądania na innego. W tym celu stosuje się cesję wierzytelności, która nie jest niczym innym jak umową na mocy, której zostaje dokonana zmiana wierzyciela.

Obligatio est iuris vinculum, quo necessitate adstringimur alicuius solvendae rei secundum nostrae civitatis iuria - zobowiązanie jest węzłem prawnym, który zmusza nas do wykonania świadczenia pewnej rzeczy, według praw naszego państwa.

Oferta jest sposobem zawarcia umowy. Ktoś proponuje zawarcie umowy odnośnie czegoś i na takich warunkach, a drugi je przyjmuje albo odrzuca. Jeżeli zmieni coś w ofercie, wówczas przeważnie jest to nowa oferta.

Kiedy oferent, czyli ten, który coś proponuje i oblat, czyli ten, do którego została skierowana oferta dojdą do porozumienia, zawrą umowę, której przedmiot i warunki zostały w ofercie zawarte.

Volenti non fit iniuria - chcącemu nie dzieje się krzywda.

Na szczęście nie zawsze zainteresowany musi sam wszystko czynić. Jeśli uzna za stosowne, może inną osobę upoważnić do działania w swoim imieniu.

Pełnomocnik działa w imieniu swojego mocodawcy i skutki jego działania dotykają bezpośrednio tego, który dał mu moc działania w swoim imieniu - mocodawca.

Pełnomocnictwo określa, czego może dokonać pełnomocnik, jakich czynności albo, jakiego rodzaju czynności może dokonywać. Pełnomocnictwo jest również dokumentem, w którym zostaje ustanowiony pełnomocnik i zakres czynności, jakich może dokonywać.

Qui facit per alium, facit per se – kto działa przez inną osobę, działa jak sam.

Umowa agencyjna należy do grupy umów nazwanych, czyli takich, które znalazły swoje uregulowanie w kodeksie cywilnym. Prawodawca poświęcił umowie agencyjnej artykuły od 758 do 764⁹ kodeksu cywilnego.

Stronami umowy są przedsiębiorcy. Zarówno dający zlecenie jak i agent. Przedmiotem zaś umowy jest stałe pośredniczenie w zawieraniu umów na rzecz dającego zlecenie, za wynagrodzeniem.

Potestas delegata non delegatur - przekazana władza nie może być dalej przekazywana.

Umowa darowizny jest umową nazwaną. Znalazła swoje uregulowanie w kodeksie cywilnym. Ustawodawca poświęcił umowie darowizny artykuły od 888 do 902 kodeksu cywilnego.

Prawodawca, jako darowiznę rozumie bezpłatne świadczenie na rzecz obdarowanego, z majątku darczyńcy. Jeżeli darczyńca tylko zobowiązuje się do dokonania darowizny, wówczas taka umowa powinna być sporządzona w formie aktu notarialnego.

Natomiast, kiedy umowa stanowi jedynie potwierdzenie dokonanej darowizny, wówczas wystarcza forma zwykła. Obejdzie się bez udziału notariusza, za wyjątkiem nieruchomości i jeszcze kilku innych wyjątków.

Donatio non praesumitur – darowizny się nie domniemywa.

Umowa dystrybucji jest dzieckiem rozwijających się stosunków gospodarczych. Póki, co nie znalazła swojego uregulowania w kodeksie cywilnym. Opiera się o zapis, o swobodzie umów, zawarty w art. 353¹ kodeksu cywilnego

Sama umowa dystrybucji zobowiązuje dystrybutora do dokonywania zakupów towarów u przedsiębiorcy i dalej ich odsprzedaży, po cenie ustalonej przez przedsiębiorcę, na określonym terytorium, zgodnie z zasadami sprzedaży, jakie ustala przedsiębiorca (hurtownik, producent, importer itd.)

Falsa causa non nocet – mylna pobudka nie szkodzi czynności prawnej.

Umowa gwarancyjna, czyli taka, że jedna ze stron gwarantuje, że osoba trzecia zachowa się w sposób oczekiwany, czyli zaciągnie zobowiązanie, albo spełni umówione świadczenie. W Kodeksie cywilnym mówi o niej art. 391.

Neminem leadit, qui suo iure utitur – nikomu nie wyrządza szkody ten, kto wykonuje swoje prawo.

Umowa komisu należy do kategorii umów nazwanych. W kodeksie cywilnym poświęcone zostały umowie komisowej artykuły od 765 do 773.

Istotą umowy komisu jest zobowiązanie się komisanta, za wynagrodzeniem (prowizją), do sprzedaży, albo zakupu rzeczy na rachunek komitenta, ale we własnym imieniu (komisanta).

Umowa komisu sprowadza się to do tego, że komisant jest pośrednikiem dokonującym sprzedaży, albo zakupu rzeczy dla komitenta, który stoi z boku i jest niewidoczny dla stron transakcji.

Sine pretio nulla venditio – bez oznaczenia ceny nie ma sprzedaży.

Najem i związana z nim umowa należą do kategorii umów nazwanych. W kodeksie cywilnym poświęcono stosunkowi najmu artykuły od 659 do 692. Jednakże nie jest to jedyna regulacja najmu. W przypadku lokali mieszkalnych (mieszkań) mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. 2001, nr 71, poz. 733 ze zmianami).

Stosunek najmu ma to do siebie, że zawsze muszą pojawić się dwa elementy, bez których żadna umowa zatytułowana, jako umowa najmu za taką nie będzie uznana. Są to przedmiot najmu oraz czynsz. Cała reszta jest tylko dodatkiem do umowy.

Qui habet commodo, ferre debet onera – kto uzyskuje korzyści, ten powinien ponosić ciężary.

Umowa o dzieło jest umową nazwaną, unormowaną w art. 627 – 646 Kodeksu cywilnego.

W umowie o dzieło liczy się rezultat.

Tym, co odróżnia umowę o dzieło od umowy o pracę, jest brak zależności pomiędzy stronami, oraz rezultat włożonej w wykonanie dzieła pracy, a nie sama praca. Umowa o dzieło musi zawsze kończyć się rezultatem i to takim, który można sprawdzić. Najważniejszy w umowie o dzieło jest rezultat.

Commodum eius esse debet, cuius periculum – Korzyść przypada temu, kto ponosi ryzyko.

Umowa podnajmu jest w zasadzie umową najmu. Do podnajmu mają zastosowanie przepisy związane z najmem. Dzieje się tak dlatego, że wynajmującym jest najemca, czyli ten, który wcześniej coś wynajął.

Podnajem polega na oddaniu do używania w zamian za czynsz przedmiotu najmu przez najemcę, o ile umowa mu tego nie zabrania, albo jak w przypadku lokali, na to zezwala.

De maiore et minore non variant iura – prawa nie zmieniają się w zależności od większego lub mniejszego znaczenia osoby. 

Umowa poręczenia należy do grupy umów nazwanych. Prawodawca poświęca poręczeniu artykuły od 876 do 887 Kodeksu cywilnego.

Umowa poręczenia nigdy nie występuje samodzielnie. Zawsze, o ile zajdzie taka potrzeba, jest stosowana dla wzmocnienia pozycji wierzyciela, a poprzez to, do wykonania zobowiązania.

Poręczyciel zobowiązuje się do spełnienia zobowiązania, gdyby dłużnik miał problem z jego realizacją, czyli nie wykonał ciążącego na nim obowiązku.

Nemo compellitur contrahere - nikt nie jest zmuszany do zawarcia umowy.

Umowa pożyczki jest umową nazwaną. Kodeks cywilny poświęca jej artykuły od 720 do 724.

Umowa pożyczki wiąże się z przeniesieniem własności rzeczy, albo pieniędzy, na określony czas, na biorącego pożyczkę. Po upływie umówionego czasu obowiązkiem biorącego pożyczkę jest zwrotu przedmiotu pożyczki, czyli przeniesieniu własności tego, co pożyczył, na tego, który mu udzielił pożyczki, przeważnie powiększone o cenę pożyczki, czyli np. odsetki.

Commodum eius esse debet, cuius periculum – korzyść przypada temu, kto ponosi ryzyko.

Umowa o przejęcie długu została unormowana w Kodeksie cywilnym, w artykułach 519 – 525.

Istotą umowy przejęcia długu jest wstąpienie w miejsce dłużnika osoby trzeciej. Osoba trzecia zwalnia dłużnika z długu, względem wierzyciela. Relacja pomiędzy osobą trzecią, a dłużnikiem, to już oddzielny problem.

Quaestio fit de legibus, non de personis – rzecz w tym, jakie są przepisy, a nie kim są strony.

Umowa sprzedaży jest jedną z najczęściej zawieranych umów zarówno w życiu codziennym jak i przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Jest to umowa nazwana, której Kodeks cywilny poświęca artykuły od 535 do 602.

Sprzedaż, w najprostszym ujęciu, polega na przeniesieniu własności i wydaniu rzeczy z jednej strony, zaś z drugiej strony na zapłacie ceny i odebraniu rzeczy. Umowa sprzedaży może zawierać wiele modyfikacji związanych z rękojmią za wady, prawem pierwokupu i odkupu, a także sprzedażą na próbę, ratami itd.

Res succedit in locum pretii et pretium in locum rei – rzecz wstępuje w miejsce pieniędzy, a pieniądze w miejsce rzeczy.

Umowa użyczenia jest umową nazwaną. W Kodeksie cywilnym poświęcono jej artykuły od 710 do 719.

Poprzez użyczenie jest rozumiane oddanie rzeczy do bezpłatnego używania na czas określony albo nieokreślony. Jest to umowa bardzo nielubiana przez administrację skarbową.

Possessio non est Iris, sed facti – posiadanie jest kwestią stanu faktycznego, a nie prawnego.

Użytkowanie, czyli prawo używania rzeczy i pobierania pożytków jest ograniczonym prawem rzeczowym, unormowanym w Kodeksie cywilnym, w art. 252 – 284.

Z użytkowaniem wiąże się umowa użytkowania, ponieważ tylko na drodze umowy może zostać ustanowione użytkowanie. Użytkowanie jest bardzo mocnym prawem. Do użytkowania stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu posiadania.

In pari causa melior est conditio possidentis – w jednakowej sytuacji lepsza jest pozycja posiadacza.

Umowa zamiany jest umową nazwaną. W Kodeksie cywilnym poświęcono jej jedynie dwa artykuły: 603 i 604. Do umowy zamiany mają zastosowanie odpowiednie przepisy odnoszące się do sprzedaży.

Zamiana polega na wzajemnym przeniesieniu własności do rzeczy będących własnością stron umowy. Może to czasami wiązać się z koniecznością dokonania dopłaty. Tak czy inaczej rzeczy zmieniają właściciela bez konieczności wyrażania ich wartości w pieniądzu, sprzedawaniu i kupowaniu.

Celare fraudem fraus est – zatajenie oszustwa też jest oszustwem.

Zastaw jest ograniczonym prawem rzeczowym, ustanawianym dla zabezpieczenia istniejącej wierzytelności. W Kodeksie cywilnym zastaw został opisany w artykułach 306 do 335.

Zastaw powstaje na drodze umowy zastawu dla zabezpieczenia wierzytelności. Zaspokojenie wierzyciela powoduje wygaśnięcie zastawu. Zastaw może zostać ustanowiony na rzeczach, albo prawach zbywalnych i łączy się z wydaniem rzeczy.

Pignus pignori dari potest – zastaw może być przedmiotem innego zastawu.

Umowa zlecenie należy do grupy umów nazwanych. Kodeks cywilny poświęca jej artykuły od 734 do 751.

Umowa zlecenie sprowadza się do starannego działania w celu osiągnięcia określonego umową rezultatu. Tym, co odróżnia umowę zlecenie od umowy o pracę jest oprócz cywilnoprawnego charakteru umowy, brak stosunku podporządkowania, który jest nieodłączną cechą umowy o prace.

Dodatkowo należy mieć na uwadze, że istotą umowy zlecenia jest wykonanie usługi dla dającego zlecenie, a nie samo świadczenie pracy.

Actus simulatus nullius est momenti - pozorna czynność prawna jest nieważna.

Umowy nienazwane oraz umowy mieszane, związane z różnymi zdarzeniami z życia codziennego oraz zdarzeniami związanymi z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej.

Sensum, non verba spectamus – patrzmy na sens, a nie na słowa.

Weksel jest papierem wartościowym, czyli czymś takim, co ucieleśnia w sobie ściśle określoną wierzytelność pieniężną. Nie ma przy tym znaczenia, o ile weksel prawidłowo został wypisany, czy zobowiązanie, które było przyczyną sprawczą wykonania weksla zostało spełnione, czy nie, o ile na wekslu brak odpowiedniej klauzuli.

Należy jednakże pamiętać, że niezależnie, na której stronie weksla zostanie złożony podpis, to ten, kto złożył swój podpis na wekslu za niego odpowiada, zgodnie z regułami prawa wekslowego.

Sprawy wekslowe reguluje przedwojenna ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 roku Prawo wekslowe.

Scripts publica probant se ipsa – dokumenty publiczne same z siebie są dowodami.